De vaste prei (Allium ampeloprasum var. porrum) is een meerjarige vorm van de gecultiveerde prei (geslacht Allium). In tegenstelling tot de klassieke eenjarige prei vormt hij een blijvende pol die zich jaar na jaar uitbreidt via zijscheuten (en soms via kleine broedbolletjes). De bladeren kunnen het hele jaar door worden geoogst, behalve in de zomer.

Teeltadvies voor eeuwige prei

1. Teelt

Aanplant

• Standplaats: zon tot halfschaduw.
• Bodem: los, diep, rijk aan organische stof en goed doorlatend.
• Vermeerdering:
  • Scheuren van de pol in het voorjaar of in het najaar, met een plantafstand van 30–40 cm. Dit geeft nadien duidelijk dikkere preien.
  • Uitplanten van de broedbolletjes die zich in de zomer rond de bol vormen.
  • Warm zaaien in maart/april voor uitplanten wanneer de plantjes ongeveer zo dik zijn als een potlood.

Teeltverzorging

• Regelmatig water geven in het eerste jaar; daarna matig.
• Jaarlijks een gift compost als toplaag.
• Licht aanaarden om de schacht te verlengen (optioneel).
• De pol om de 2–4 jaar delen om de plant te verjongen en te vermeerderen.

Onderhoud en oogst

• Oogst blad per blad of door volledige scheuten weg te nemen. Laat steeds 2 cm groen staan.
• Bijna doorlopende productie, behalve in de zomer wanneer de plant in rust gaat en bovengronds kan verdwijnen.
• Zeer goede ziekteresistentie; teeltrotatie aanbevolen bij aanwezigheid van andere Allium-soorten in de moestuin om risico’s (roest, preimineervlieg) te beperken.

2. Gebruik

Culinair

• Rechtstreekse vervanger van klassieke prei in soepen, stoofbereidingen, quiches en roerbakgerechten.
• Fijnere bladeren, geschikt voor gebruik als jonge scheuten.
• Smaak iets uitgesprokener, soms meer richting milde knoflook.

Duurzame moestuin

• Interessant in een vaste tuin of permacultuur: meerjarige teelt, eenvoudige vermeerdering en beperkte bodembewerking.

3. Voedingswaarde en voordelen

Zoals andere Allium-soorten:

• Vezels die de darmtransit bevorderen.
• Zwavelhoudende verbindingen (alliinen en derivaten) geassocieerd met antioxidatieve effecten.
• Bron van vitamine C, vitamine K, folaten en mineralen (kalium).
• Lage energiedichtheid, passend binnen een voeding met matige glykemische belasting.

Verwachte effecten vergelijkbaar met gewone prei: cardiovasculaire ondersteuning via zwavelverbindingen en vezels, en een matige prebiotische werking.